Χρόνια Πολλά για την  Επέτειο του Απελευθερωτικού Αγώνα 1955-1959 

Χαρούμενα Χριστούγεννα

ένα Έτος γεμάτο Υγεία και Αισιοδοξία!

Χρόνια Πολλά

Να μην ξεχνάμε τον πλάτανο και  τον ανηφορικό δρόμο προς το καφενείο

Κάποτε εδω ήταν το Παρθεναγωγείο (26 Οκτ 2013).

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ
ΣΤΟΥΣ ΕΟΡΤΑΖΟΝΤΕΣ ΠΕΡΑΠΕΔΙΩΤΕΣ

25η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821

25^η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821

Στα μεγάλα, στα παγκόσμια γεγονότα, πάντοτε οι Έλληνες άφησαν ανεξίτηλο και ξεχωριστό το δείγμα της εθνικής τους ταυτότητας.

Λαός παράτολμος αλλά και ευαισθητοποιημένος, αποδείχτηκε πάντοτε συνεπής στο συναπάντημα με το ιστορικό χρέος και τη μοίρα του.  

Η επέτειος της 25^ης Μαρτίου,  η μεγάλη, διπλή γιορτή της  Εθνικής Παλιγγενεσίας και της Ορθοδοξίας με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, είναι ημέρα κατάνυξης και απόδοσης της οφειλόμενης τιμής σε όλους και όλες, σ΄ όσους θυσιάστηκαν για την Ελλάδα.

Τιμούμε τη μέρα κατά την οποία ο Αρχάγγελος Γαβριήλ, σταλμένος από τον ίδιο το Θεό, ανακοίνωσε στην ταπεινή Μαρία, την απόφαση Του, να φέρει στον κόσμο τον Υιό του, αγγέλλοντας:

¨Χαίρε Κεχαριτωμένη Μαρία, ο Κύριος μετά Σου¨

 Ο ερχομός του Χριστού στη Γη έδωσε στους ανθρώπους ένα πολύ σημαντικό προνόμιο: το προνόμιο να έχουν μια δεύτερη ευκαιρία, να προσπαθήσουν και πάλι να γίνουν καλοί και ενάρετοι, να μάθουν να αγαπούν, να δικαιώσουν τις προσδοκίες του Θεού και να αποκτήσει πάλι η ζωή τους νόημα και αξία.

 Πέρα όμως από την αναγγελία του ερχομού του Χριστού στη Γη, η 25^η Μαρτίου για τους Έλληνες έχει μια ακόμα εξίσου ιερή συμβολική σημασία. Αυτή την ημέρα διάλεξε το έθνος μας να αποτινάξει από τις πλάτες του τον τούρκικο ζυγό και να καταφέρει να ζήσει και πάλι ελεύθερο και περήφανο!

 Με την επέτειο της 25^ης Μαρτίου, έρχονται στη μνήμη μας και τιμούμε τους αγωνιστές που κήρυξαν την Ελληνική Επανάσταση του 1821, όλους τους Έλληνες που πολέμησαν στα πεδία των μαχών και όλους εκείνους που θυσιάστηκαν, σφάχτηκαν ή βασανίστηκαν σε όλο το διάστημα του πολύχρονου πολέμου της ανεξαρτησίας, όπως και σε όλο το διάστημα της Τουρκοκρατίας των 400 χρόνων.

Κάθε λαός, είτε το θέλει είτε δεν το θέλει, σέρνει μαζί του, αναπόσπαστα δεμένη, την κληρονομιά των προγόνων του. Το παρελθόν του  τον ακολουθεί αδιάκοπα και ρυθμίζει τη ζωή του.

Η σκλαβιά των Ελλήνων λέμε, ότι, άρχισε το 1453, με την πτώση της Κωνσταντινούπολης στους Τούρκους και κράτησε περίπου 400 χρόνια.

Όμως από πολύ νωρίτερα, από το 1300 μ.Χ. ακόμα, μεγάλα κομμάτια της ελληνικής γης βρίσκονταν υπό την κατοχή των Τούρκων. Η Μακεδονία, η Θράκη και η Μικρά Ασία είναι μερικά από τα ελληνικά διαμάντια που με τη βία  πήραν οι Τούρκοι.

Η πτώση της Πόλης, σήμανε σε όλο τον κόσμο τη στρατιωτική ήττα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Παρολαυτά αρκετές περιοχές συνέχισαν να μάχονται ακόμα και μετά την πτώση της Βασιλεύουσας.

 Ο Μιστράς, ο τόπος  καταγωγής του τελευταίου Αυτοκράτορα, του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, του Μαρμαρωμένου Βασιλιά, αντιστάθηκε για αρκετά ακόμα χρόνια ενάντια στους Τούρκους.

 Η Κρήτη, έστω και υπό την κατοχή των Λατίνων, άντεξε για ακόμα 200 χρόνια περίπου!  

Η τουρκική σκλαβιά, με την πτώση της Πόλης, άπλωσε το σκοτάδι της δουλείας πάνω από την Ελλάδα και σήμανε την απαρχή μιας εθνικής τραγωδίας για τη Ρωμιοσύνη.

Σε μια εποχή που η δυτική Ευρώπη προχωρούσε με άλματα στη διαμόρφωση νέων θεσμών, πολιτικών, κοινωνικών και εκκλησιαστικών, ο Ελληνισμός αγωνιζόταν για την εθνική και πνευματική του επιβίωση. Πάλευε για να κρατήσει ανεξίτηλα τα χρώματα που συνθέτουν το εθνικό ¨ΕΙΝΑΙ¨ και την πολιτιστική του κληρονομιά.

Τα 200 πρώτα χρόνια, ήταν σκληρά και αιμοσταγή. Ο Έλληνας, ξεχασμένος και λησμονημένος απ΄ όλους, υπέμενε τη βαριά φορολογία αίματος και αγαθών.

Μπορεί να γονάτισε, όμως δεν έσκυψε το κεφάλι. Είναι από εκείνη τη ποιότητα του ανθρώπου,  που ούτε το παιδομάζωμα και οι εξισλαμισμοί, ούτε τα βασανιστήρια και οι αναρίθμητοί νεκροί του, ούτε οι κάποιες αποτυχημένες προσπάθειες για ελευθερία, μπόρεσαν να συρρικνώσουν την ψυχή του και να σβήσουν την ιερή φλόγα για λευτεριά.

Από γενιά σε γενιά, μια ανίκητος ελπίδα και μια αμετακίνητη πίστη, ρίζωσαν βαθιά στην ψυχή του Έθνους. Η ελπίδα όμως και η πίστη για την απελευθέρωση δεν έσβησαν από τις καρδιές των Ελλήνων.

Έγιναν τραγούδι και ύμνος:

¨ Σώπασε Κυρά Δέσποινα και μη πολύ δακρύζεις,

Πάλι με χρόνους με καιρούς πάλι δικά μας θα΄ ναι¨

Έγιναν δύναμη, που χαλύβδωνε το σκλάβο Έλληνα και να ξεσηκώνεται κατά καιρούς και να χτυπά τον δυνάστη.

Και ο λαός ξεσηκωνόταν σε κάθε ευκαιρία. Τέτοιες εξεγέρσεις μικρές και μεγάλες έγιναν πολλές. Ξεπέρασαν τις 150, χωρίς όμως να φέρουν το " ποθούμενο".  Έτσι οι Έλληνες συνέχισαν για  χρόνια  να δοκιμάζουν την καταπίεση και  τη σκληρότητα του Ασιάτη κατακτητή, που εκδηλωνόταν με σφαγές, αρπαγές και καταστροφές περιουσίων, με βίαιο εξισλαμισμό, παιδομάζωμα, φορολογίες και άλλες βίαιες πράξεις.

Ένα μέρος από τις αποτυχίες των Ελλήνων προήλθε και από την εγκατάλειψη των ξένων και ισχυρών της εποχής. Οι Έλληνες έδειξαν πίστη στις υποσχέσεις τους, ενώ αυτοί επεδίωκαν μόνο το συμφέρον τους και εγκατέλειπαν τους Έλληνές μετά τις πρώτες αποτυχίες.

Ο λαός μας γνώριζε καλά πως οι σκοποί του θα συναντούσαν την εχθρότητα των ισχυρών της εποχής και ότι είχε ν’ αντιμετωπίσει μια Οθωμανική Αυτοκρατορία.

 Δε θέλησε όμως να εξαρτήσει την εθνική του υπόθεση, απ’ τα σχέδια του Μέττερνιχ, ή από τις αποφάσεις της Ιερής Συμμαχίας.

Η έλλειψη μορφωμένων Τούρκων, ανάγκασε τον κατακτητή να χρησιμοποιήσει τους υπόδουλους Έλληνες, σε ανώτερες θέσεις, σαν διοικητικούς υπαλλήλους, γιατρούς, διερμηνείς, ακόμη και ηγεμόνες.

 Παράλληλα οι Έλληνες, που ακολουθούσαν το επάγγελμα του εμπόρου ή του ναυτικού, κατόρθωσαν να δημιουργήσουν μεγάλες περιουσίες και στόλους εμπορικών πλοίων, πράγματα που αποτελούσαν δύναμη στα χέρια των Ελλήνων.

 Ένας μεγάλος αριθμός επίσης Ελλήνων μορφωμένων και πλουσίων διέπρεπαν σε διάφορες χώρες του εξωτερικού.

  Όλοι αυτοί οι Έλληνες, πλούσιοι και μορφωμένοι, καταπιεζόμενοι στην υπόδουλη Ελλάδα ή επιφανείς στο εξωτερικό, μαζί με τον απλό ραγιά που δεχόταν την μεγαλύτερη καταπίεση, δεν έπαψαν ποτέ να οργανώνουν την αντίσταση και τον πόλεμο κατά των κατακτητών.

Οι Έλληνες, πέρα από την ένοπλη αντίστασή τους, πολέμησαν τους βάρβαρους δυνάστες τους και μέσω του πολιτισμό τους. Έδωσαν στα παιδιά, στις επιχειρήσεις και στα καράβια τους αρχαιοελληνικά ονόματα για να μην ξεχνάνε τη σπουδαία καταγωγή τους. Όταν μπορούσαν, εκτύπωναν στο εξωτερικό έργα αρχαίων Ελλήνων και τα διάβαζαν σε μυστικές συγκεντρώσεις.

Το Ορθόδοξο Πατριαρχείο, έγινε ο θεσμικός ταγός της Ρωμιοσύνης και έδωσε τη συναίσθηση της ενότητας στο δουλεμένο γένος.

Δίπλα στην Ορθοδοξία στάθηκε η Ελληνική Παιδεία.

Οι δάσκαλοι του γένους και οι απλοί μορφωμένοι, από τον Αγ. Κοσμά τον Αιτωλό,  τον Ρήγα Φεραίο, μέχρι τον απλό παπά του χωριού και τον Καλόγερο,  που δίδαξαν τα Ελληνικά γράμματα στο Κρυφό σχολειό, τόνωσαν το Εθνικό φρόνημα και προτρέπανε το λαό να επαναστατήσει για να διώξει τον ξένο δυνάστη, με ύμνους που μιλούσαν στη ψυχή του σκλαβωμένου Έλληνα.

«Ως πότε παλληκάρια, να ζούμεν στα στενά

μονάχοι σαν λιοντάρια στις ράχες στα βουνά

Καλύτερα μιάς ώρας ελεύθερη ζωή

Παρά σαράντα χρόνια, σκλαβιά και φυλακή»

 Η στάση της μεγάλης προστάτιδας δύναμης της ορθοδοξίας,  της Ρωσίας, στα Ελληνικά κινήματα και εξεγέρσεις ήταν ασταθής και αμφίρροπος.  Η Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία τηρούσε αρνητικότατη θέση, όπως και σε κάθε κίνημα που θα διατάρασσε την ευρωπαϊκή ισορροπία και γαλήνη,   ενώ η Γαλλία ήταν επιφυλακτική και  η Αγγλία προσπαθούσε να εκμεταλλευτεί κάθε πτυχή του Ανατολικού Ζητήματος υποστηρίζοντας την ακεραιότητα της  Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Κατόπιν τόσων δοκιμασιών, οι Έλληνες αποφάσισαν να στηριχθούν στις δικές τους δυνάμεις, για να πετύχουν την απελευθέρωση.

Εμπνευσμένοι Έλληνες, ο Αθαν. Τσακάλωφ από την Ήπειρο, ο Νικ. Σκουφάς από την Άρτα και  ο Εμμ. Ξανθός από την Πάτμο, σαν πρωτεργάτες ίδρυσαν τη "Φιλική  Εταιρεία, με τις συντονισμένες προσπάθειες της οποίας οργανώθηκε το Έθνος  για την τελική αναμέτρηση με το δυνάστη. 

 

Η Φιλική Εταιρεία, η πιο σημαντική επαναστατική οργάνωση της περιόδου, συνέβαλε τα μέγιστα στον Αγώνα όχι μόνο γιατί βρήκε χρήματα για να αγοραστούν όπλα και τρόφιμα αλλά γιατί βρήκε τον τρόπο να κάνει γνωστό τον αγώνα των Ελλήνων σε όλον τον κόσμο, να κάνει όλη την Ευρώπη να καταλάβει ότι ο αγώνας αυτός ήταν και δικός της.

  Όπως ήταν αναμενόμενο, η Φιλική Εταιρεία, συνάντησε σημαντικές δυσκολίες στα πρώτα βήματα. Η εξάπλωσή της, υπήρξε ραγδαία,   μυήθηκε η πλειονότητα των αρχιερέων και προκρίτων της Πελοποννήσου και  αρκετοί από τα νησιά του Αιγαίου, του Ιονίου πελάγους ακόμη και   της Κύπρου.

Η ανταρσία του Αλή Πασά, που ταλαιπώρησε αρκετά την Οθωμανική Αυτοκρατορία, θεωρήθηκε η κατάλληλη στιγμή για τον αποφασιστικό ξεσηκωμό.

Από τις αρχές του 1821 στην τούρκικη διοίκηση της Τρίπολης είχαν αρχίσει να φτάνουν οι πληροφορίες για τους ραγιάδες που συνωμοτούν.

Στα τέλη Ιανουαρίου 1821, στη Βοστίτσα (Αιγίου) πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία των μυηθέντων στην Φιλική Εταιρία πέντε συσκέψεις  στις οποίες συμμετείχαν οι προεστοί και οι ανώτατοι  κληρικοί της Αχαΐας, των Καλαβρύτων και της Βοστίτσας, (μεταξύ αυτών και οι Επίσκοποι Χριστιανουπόλεως ο Παλαιών Πατρών Γερμανός και Κερνίτσης Νικόλαος , ο Νικόλαος Λόντος και   ο Ασημάκης Ζαΐμης), για λήψη απόφασης έναρξης της επανάστασης, αλλά σε καμία δεν αποφασίστηκε η έναρξη του Επαναστατικού Αγώνα.

Αποφασίστηκε όμως να αρχίσουν προετοιμασίες στις διάφορες περιοχές και συζητηθήκαν ως πιθανότερες ημερομηνίες έναρξης, η 25η Μαρτίου, η 23η Απριλίου (του Αγίου Γεωργίου) ή το αργότερο η 21η Μαΐου (του Αγίου Κωνσταντίνου & Ελένης).

Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης πρώτος ξεκινάει την επανάσταση στη Μολδοβλαχία, ξεσηκώνοντας μέγα πλήθος Ελλήνων που υπήρχαν εκεί. Ζήτησε τη Ρωσική συνδρομή χωρίς αποτέλεσμα όμως.  Το Τσαρικό Διάταγμα αποκηρύσσει το κίνημά του στη Μολδοβλαχία.

         

Ο Ιωάννης Καποδίστριας  Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, αναγκάζεται να καταδικάσει τον Υψηλάντη, αφήνει όμως δείγματα εύνοιας στον ελληνικό Αγώνα. Έμπρακτα το δείχνει με την παραίτηση του από το Ρωσικό Υπουργείο των Εξωτερικών.

Στα μέσα του Φλεβάρη δόθηκε διαταγή οι πρόκριτοι και οι επίσκοποι της Πελοποννήσου, μεταξύ αυτών και της επαρχίας Καλαβρύτων και Βοστίτσας να μεταβούν στην Τρίπολη για σύσκεψη επί σημαντικών θεμάτων του τόπου. Επί της ουσίας για να δώσουν εξηγήσεις για τα τεκταινόμενα.

Οι πρόκριτοι Βοστίτσας και Καλαβρύτων και οι Παλαιών Πατρών Γερμανός και ο Κερνίτσης Προκόπιος, προσπάθησαν να χρονοτριβήσουν και να αποφύγουν την μετάβαση στην Τρίπολη.

Στις 17 Μαρτίου, είχαν συγκεντρωθεί στην Αγία Λαύρα όλοι: ο Παλαιών Πατρών Γερμανός, Κληρικοί και λαϊκοί προύχοντες και προεστοί που δεν πήγαν στην Τρίπολη που τους κάλεσε ο καϊμακάμης με διαταγή του σουλτάνου (οι μόνοι που δεν πήγαν απ’ όλη την Πελοπόννησο ήσαν οι προεστοί των Καλαβρύτων), οπότε ελήφθη η απόφαση κηρύξεως της Επαναστάσεως.

  

Την Ν20/21Μαρτίου,   στη Μονή Αγίας Λαύρας Καλαβρύτων, στον παλαιό ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου το λιγοστό φως τρυπώνει με δυσκολία από τους φεγγίτες. Δεν έχει ακόμη ξημερώσει και η ομίχλη είναι πυκνή. Και όμως! Στην Ωραία Πύλη διακρίνεται περίλαμπρος, μέσα στα ολομέταξα αρχιερατικά του άμφια, ο Παλαιών Πατρών Γερμανός. Εκ δεξιών του ο επίσκοπος Καλαβρύτων και Κερνίτσης Προκόπιος στυλώνει τα μάτια του στον Παντοκράτορα του τρούλου. Εξ αριστερών του ο ηγούμενος της Μονής Καλλίνικος σκυμμένος σιγοψέλνει μια προσευχή των καλόγερων. Τριγύρω βρίσκονται συγκεντρωμένοι οι προεστοί της επαρχίας και οι οπλαρχηγοί με τις παχιές τις φουστανέλες. Γονατιστά και τα πρωτοπαλίκαρα του τόπου με χείλη σφαλιστά και τις ψυχές παραδομένες στον Αγώνα.   

«Ελευθερία ή Θάνατος, παλικάρια μου»

φωνάζει ο Παλαιών Πατρών Γερμανός και υψώνει για λάβαρο το χρυσοπόρφυρο παραπέτασμα του «Φοβερού Βήματος». Ο Ασημάκης Ζαΐμης, γέρος και ακόμη σκλαβωμένος δακρύζει στην προοπτική της λευτεριάς. Ο γιος του, Ανδρέας Ζαΐμης, σφιχταγκαλιάζεται με τους Πετμεζαίους, τον Αναγνώστη και τον Βασίλη, ενώ ο Λόντος και ο Χαραλάμπης κρατούν ακόμη τα χέρια τους ψηλά, στο σχήμα του σταυρού. «Το Θούριο, μωρέ παιδιά» ακούγεται ο Θεοχαρόπουλος και ο Ασημάκης ο Σκαλτσάς αρχίζει την αντάρα!

Ως πότε παλικάρια, θα ζούμε στα στενά,
μονάχοι σα λιοντάρια, στες ράχες στα βουνά;
Κάλλιο είναι μιας ώρας ελεύθερη ζωή,
παρά σαράντα χρόνους, σκλαβιά και φυλακή.

Σπηλιές να κατοικούμε, να βλέπουμε κλαδιά,
να φεύγωμ' απ' τον κόσμο, για την πικρή σκλαβιά;
Κάλλιο είναι μιας ώρας ελεύθερη ζωή,
παρά σαράντα χρόνους, σκλαβιά και φυλακή.

Να χάνωμεν αδέλφια, πατρίδα και γονείς,
τους φίλους, τα παιδιά μας, κι όλους τους συγγενείς;
Κάλλιο είναι μιας ώρας ελεύθερη ζωή,
παρά σαράντα χρόνους, σκλαβιά και φυλακή.

Η 25η Μαρτίου ορίστηκε ως ημέρα εθνικού πανηγυρισμού με διάταγμα που  εξέδωσε ο βασιλιάς Όθων την 27η Μαρτίου 1838.

Το πρωί της 21 Μαρτίου 1821 κάτω από τον αιωνόβιο ιστορικό πλάτανο o Παλαιών  Πατρών Γερμανός όρκισε 600 αγωνιστές με σημαία το παραπέτασμα της ωραίας Πύλης του ιστορικού Ναού με την εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και με το σύνθημα

«ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ή ΘΑΝΑΤΟΣ»

εξόρμησαν δια την απελευθέρωση των Καλαβρύτων. 

Θα πει ο Κολοκοτρώνης αργότερα στα απομνημονεύματα του, 

¨Ο κόσμος μας έλεγε τρελούς¨ ¨ημείς αν δεν είμεθα τρελοί δεν θα εκάναμεν την επανάσταση¨.

Το καριοφίλι και το γιαταγάνι του Κλέφτη και του Αρματολού ενωμένα, σπάνε την αλυσίδα της σκλαβιάς.  Ξεπετάγονται τότε πίσω απ’ τα ταμπούρια ο Παπαφλέσσας, ο Γέρος του Μοριά, και ο Καραϊσκάκης

Μπαρουτοκαπνισμένοι  καπετάνιοι, πέρα στη θάλασσα, η Μπούμπουλίνα, ο Κανάρης,  ο Μιαούλης και πιο πάνω οι Μακεδόνες  ο Φαρμάκης,  ο Ολύμπιος, ο Κασομούλης και ο Καρατάσσιος.

Η Μαντώ Μαυρογένους, ο Μάρκος Μπότσαρης και χιλιάδες άλλες ηρωικές μορφές που συνθέτουν τον εθνικό μας πίνακα.

Στις 28 Μαρτίου 1821 σχηματίστηκε και προσωρινή κυβέρνηση στην Καλαμάτα, την οποία είχαν ελευθερώσει από τις 23 Μαρτίου οι Μανιάτες και Μεσσήνιοι με οπλαρχηγούς τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και τον Πέτρο Μαυρομιχάλη.

Ο απαγχονισμός του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄, δυνάμωσε την πίστη και γέμισε ατσάλι τη θέληση για την ελευθερία.

Από την Πελοπόννησο η επανάσταση διαδόθηκε σ' ολόκληρη την υπόδουλη Ελλάδα μ’ ένα σύνθημα

«ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ή ΘΑΝΑΤΟΣ»

Ήρθε η ώρα της εθνικής ανάστασης. Σε όλα τα μέρη της  Ελλάδας, Στερεά Ελλάδα, Εύβοια, Θεσσαλία,  Ήπειρο, Μακεδονία, Κρήτη  και άλλα νησιά οι Έλληνες ξεσηκώθηκαν και αγωνίζονταν για τη λευτεριά τους. Είναι γενικός ο ξεσηκωμός  και παρά την κατά κράτος ήττα του Υψηλάντη, δυο μήνες αργότερα, η είδηση δεν κατέβαλε τους Έλληνες αλλά με περισσότερο πείσμα συνέχισαν τον υπέρ πάντων αγώνων.

¨Ο Τούρκος, σαν εκάθετουν

στη Πόλιν στο σκαμνίν του,

της Κύπρου ενθυμήθηκε

τζιαί είπεν πως είν΄ δική του¨

        

Πώς ήταν επομένως δυνατό να απουσιάζει από το προσκλητήριο αυτό η Κύπρος; Η μοίρα της, από αρχαιοτάτων χρόνων, ήταν πάντοτε στενά συνδεδεμένη με την μοίρα ολόκληρου του Ελληνισμού. Κάθε εξέλιξη στο νησί επηρέαζε και τον ηπειρωτικό Ελλαδικό χώρο και αντιστρόφως.

Σε αντίθεση με τον ηπειρωτικό Ελληνικό χώρο, η Κύπρος έπεσε στα χέρια των Τούρκων, το 1571 από  τον σουλτάνο Λαλά Μουσταφά.  Κατά την πάγια συνήθεια τους, οι Τούρκοι επιδόθηκαν σε λεηλασίες και σφαγές. 20000 Έλληνες Κύπριοι, βασανίστηκαν και δολοφονήθηκαν, ενώ άλλοι εξανδραποδίστηκαν. Παρά την εγκατάσταση μεγάλου αριθμού Τούρκων και της   προσπάθειας εξισλαμισμού των κατοίκων, η Κύπρος διατήρησε αναλλοίωτο τον Ελληνικό χαρακτήρα της.

Οι κατακτητές αδιαφόρησαν τελείως για την οικονομική, πολιτιστική και πνευματική ανάπτυξη του νησιού. Η μικρή πνευματική πρόοδος που συντελέσθηκε οφείλεται στην Ορθόδοξη Εκκλησία, η κεφαλή της οποίας ήταν ο Αρχιεπίσκοπος, είχε καθιερωθεί Εθνάρχης του υπόδουλου Λαού.

Πολλές εξεγέρσεις σημειώθηκαν από το 1571 μέχρι το 1804. Έπειτα από κάθε καταστολή επαναστατικής εξέγερσης, ο πληθυσμός του νησιού βίωνε την ωμή βαρβαρότητα του δυνάστη.

 Παρ΄ όλα αυτά οι Έλληνες Κύπριου αντιστεκόταν.

Ο Ιωάννης Καρατζάς ήταν ο πρώτος Κύπριος που πλήρωσε με μαρτυρικό θάνατο τη συμμετοχή του σε τέτοια κινήματα. Τον συνέλαβαν οι Αυστριακοί στην Τεργέστη μαζί με τον Ρήγα Φεραίο και έξι άλλους αγωνιστές με την κατηγορία ότι προετοίμαζαν επανάσταση. Αργότερα τους παρέδωσαν στους Τούρκους, οι οποίοι αφού τους στραγγάλισαν, έριξαν τα πτώματά τους στο Δούναβη ποταμό.

Αξιόλογοι Κύπριοι είχαν εργαστεί και για την προετοιμασία της Ελληνικής επανάστασης, μεταξύ δε των μυημένων μελών της Φιλικής Εταιρείας,  ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κυπριανός και προφανώς, οι λοιποί ιεράρχες και άλλοι παράγοντες του νησιού κληρικοί και λαϊκοί.

Αξίζει να σημειωθεί η κάθοδος του ναύαρχου Κανάρη στην Κύπρο, όταν άραξε για λίγο στην Λάπηθο  και στην Αμμόχωστο (Αγ. Σέργιο). Πολλοί Κύπριοι έσπευσαν τότε να τον βοηθήσουν και να του προσφέρουν πυρομαχικά και ό,τι άλλο χρειαζόταν για να σαλπάρει στη μεγάλη μάχη. Και μίλησε τότε ο μεγάλος πυρπολητής στους αδελφούς Κυπρίους και τους ενθάρρυνε για τον γενναίο ξεσηκωμό.

Στις 9 Ιουλίου 1821,  ο Κουτσιούκ Μεχμέτ, πραγματοποιεί σφαγές, λεηλασίες περιουσιών και εκκλησιών και άλλες βιαιότητες σε μεγάλη έκταση. Μεταξύ αυτών και ο Εθνομάρτυρας Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός που απαγχονίζεται, ενώ οι Μητροπολίτες Πάφου, Κιτίου και Κυρήνειας, αποκεφαλίζονται.

Ο Κύπριος ποιητής Βασίλης Μιχαηλίδης, στο εξαίσιο ποίημα, που έγραψε για το μαρτύριο του Εθνομάρτυρα Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, βάζει στο στόμα του Κυπριανού τούτα τα λόγια που λέγει στον Τούρκο Πασά

¨Η Ρωμιοσύνη ειν φυλή συνότζιαιρη  του κόσμου, κανένας δεν εβρέθηκεν για να την-ι-ξηλείψη, κανένας, γιατί σιέπει την που τάψη ο Θεός μου. Η Ρωμιοσύνη εν να χαθή, όντας ο κόσμος λείψη¨

Η συνεισφορά της Κύπρου δεν ήταν μόνο υλική, αλλά προσωποποιείται στους εκατοντάδες Κύπριους αγωνιστές που πολέμησαν στα πεδία των μαχών στην ξηρά και στη  θάλασσα.  Ο καπετάν Γιωργής ο Κύπριος, ο Αγγελής Μιχαήλ Κυπραίος, ο Αντώνης Ιάκωβος Λοΐζου, οι πυρπολητές Κωνσταντίνος και Γεώργιος Κυπριώτης, ο Αρχιμανδρίτης Θεόφιλος Θησεύς και ο αδελφός του Νικόλαος, ήταν μερικοί μόνο από τους αγωνιστές της Μεγαλονήσου που συμμετείχαν στον Αγώνα του Έθνους.  

Κύπριους θα συναντήσουμε, να αγωνίζονται υπό τον Νικηταρά, τον Καραϊσκάκη, τον Μακρυγιάννη, τον Καλλέργη και τον Κανάρ

Στο πλευρό του Γέρου του Μωρία, βρίσκονται  500 περίπου αγωνιστές της Κύπρου. Ξεχωριστός Λόχος Κυπρίων αγωνιστών με δική του σημαία, η οποία αποτελείτο από ένα άσπρο πανί, πάνω στο οποίο υπήρχαν δύο μπλε λωρίδες σε σχήμα σταυρο. Στην πάνω δεξιά πλευράς της σημαίας έγγραφε: ¨ΣΗΜΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΤΡΗΣ ΚΗΠΡΟΥ¨.

Στην Ηπειρωτική Ελλάδα η   θυσία του Διάκου στην Αλαμάνα, η νίκη του Ανδρούτσου στο Χάνι της Γραβιάς,  η κατάληψη της Τρίπολης το σημαντικότερο στρατιωτικό κέντρο της Ν. Ελλάδας με πρωταγωνιστή τον γέρο του Μοριά, ο οποίος μπαίνει νικητής και  η καταστροφή της Στρατιάς του Δράμαλη στα Δερβενάκια με σχέδιο του Κολοκοτρώνη, αποτέλεσαν γεγονότα που εδραίωσαν την πίστη στη δύναμη των Ελλήνων και χαλύβδωσαν την θέληση για τη λευτεριά .

 Ενθουσιώδης όμως υπήρξε και η συμμετοχή των Επτανήσων στον αγώνα, παρά το ότι βρίσκονταν κάτω από άλλη κατοχή, την Αγγλική. Πολλοί ήταν αυτοί που έφτασαν στην Πελοπόννησο, περί τα τέλη Μαρτίου 1821, για να βοηθήσουν στον Αγώνα.

 Εκτός από τις επιτυχίες υπήρξαν  όμως και αποτυχίες και μεγάλες καταστροφές.

 Η καταστροφή της Χίου την 31 Μαρτίου 1822   η συντριβή των Ελλήνων  στη μάχη  του Πέτα της Ηπείρου την 4 Ιουλίου 1822, η δυσμενής εξέλιξη της επανάστασης στη Μακεδονία μετά από τις πρώτες επιτυχίες και άλλες παρόμοιες περιπτώσεις στη ξηρά και τη θάλασσα αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Από τις αποτυχίες και τις καταστροφές αυτές, άλλες οφείλονταν στη συντριπτική υπεροχή  του εχθρού και άλλες  στα σφάλματα ή τις διενέξεις μεταξύ των Ελλήνων που δυστυχώς φούντωναν σε κάθε απομάκρυνση του εθνικού κινδύνου.

Από το πρώτο χρόνο της Επανάστασης οι Πελοποννήσιοι ιδρύουν με ψήφισμά τους τη Γερουσία των Καλτετζών, οι Αιτωλονακαρνάνες τη Γερουσία  της Δυτικής Ελλάδας και οι Στερεοελλαδίτες τον Άρειο Πάγο της Ανατολικής Ελλάδας.

Για κάποιο διάστημα το 1823 η Ελλάδα είχε δυο κυβερνήσεις έτοιμες για αλληλοσπαραγμό. Παρόμοια διαμάχη το 1824 οδήγησε στη φυλάκιση του Κολοκοτρώνη, τον οποίο αναγκάστηκαν να αποφυλακίσουν το 1825 για να αντιμετωπίσει την απειλή του Ιμπραήμ.

Ευτυχώς όμως " ο Θεός είχε υπογράψει τη λευτεριά της Ελλάδας και δεν επήρε πίσω την υπογραφή του",  όπως έλεγε ο Κολοκοτρώνης.

Ο Έλληνας είχε πάρει την απόφασή του.

"Ελευθερία ή θάνατος"

Οι πλείστοι των Ελλήνων, είτε πλούσιοι ήταν, είτε φτωχοί, μορφωμένοι ή αμόρφωτοι, ήταν άγνωστοι αγωνιστές.

 Ο αγώνας για ελευθερία είχε φουντώσει σε όλη την Ελλάδα και δεν ήταν εύκολο να καταπνιγεί.

Παράλληλα οι ωμότητες των Τούρκων,  η πυρπόληση της ναυαρχίδας των Τούρκων στη Χίο, η καταστροφή  των Ψαρών, η ηρωική αντίσταση στο Μεσολόγγι και πολλά άλλα παρόμοια γεγονότα προκάλεσαν τη συμπάθεια των λαών της Ευρώπης πράγμα που ανάγκασε τους ηγέτες τους να υποστηρίξουν την απελευθέρωση της Ελλάδας.

Το Μεσολόγγι είναι και θα είναι πάντα το σύμβολο της ανδρείας, της αποφασιστικότητας και του θάρρους. Έγινε συμβολισμός πανανθρώπινος της δυνάμεως, του καθήκοντος, του χρέους, της συνειδήσεως. Αυτοί οι ελεύθεροι πολιορκημένοι δεν ήταν απλώς άνθρωποι, ούτε ήρωες, έγιναν υπεράνθρωποι, αφού ξεπέρασαν κάθε ανθρώπινο όριο, αφού υψώθηκαν πάνω από τη σφαίρα του γήινου και του φθαρτού.

Είναι όμως εύκολο, τόσες θυσίες, τόσα μεγαλουργήματα, τόσα θαύματα ν΄ αναφερθούν; Δεν έμεινε γωνία της Ελληνικής γης, που δεν γνώρισε τη δόξα. Δεν έμεινε σπιθαμή της που δεν βαφτίστηκε με αίμα. Οι πέτρες και οι βράχοι, τα ρυάκια και οι βρυσούλες, οι μυρτιές και τα θυμάρια έμειναν οι αιώνιοι μάρτυρες.

Το Αρκάδι και το Κούγκι θ΄ αποτελούν αιώνες φάρους που θα φωτίζουν και θα οδηγούν εκείνους που ξέρουν να ζουν, αλλά και να πεθαίνουν. Θ΄ αποτελούν κόσμημα και καμάρι της Ιστορίας μας και θα κρατούν πάντα τη πρώτη θέση στις χρυσές της σελίδες.

Το ισχυρό κίνημα του φιλελληνισμού, ήταν ένας άλλος μοχλός πίεσης που συνετέλεσε στην μεταστροφή των Μεγάλων Δυνάμεων υπέρ των δικαιωμάτων του Ελληνισμού.

Οι φιλέλληνες αγωνιστές του 21, συνέρεαν στο μαρτυρικό ελληνικό χώρο από κάθε γωνία της γης, εμπνεόμενοι από τα υψηλά ιδανικά της ελευθερίας και την αγάπη τους προς τον κλασσικό ελληνικό πολιτισμό, για να αγωνιστούν και να θυσιαστούν για την απελευθέρωση των σκλάβων απογόνων του Περικλή και του Λεωνίδα.

Κορυφαία μορφή ανάμεσα τους ο Άγγλος ποιητής Λόρδος Βύρων, ο οποίος θα αφήσει την τελευταία του πνοή στο πολιορκημένο Μεσολόγγι.

Αξιόλογο ρόλο στον αγώνα του 1821 έπαιξε και η Γαλλική Επανάσταση.  Οι ιδέες της περί δημοκρατίας, ισότητας και δικαιοσύνης, που ήταν ελληνικές ιδέες από την αρχαιότητα, ενθουσίασαν τους Έλληνες. Αυτό δείχνει και η ενέργειά τους να τις συμπεριλάβουν στο πρώτο Ελληνικό Σύνταγμα, που ψήφισε η Α΄ Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου τη 1 Ιανουαρίου 1822.

          Τελικά, ο πόλεμος των Ελλήνων, για την ανεξαρτησία τους, κατέληξε στη διεθνή αναγνώριση της Ελλάδας, με το πρωτόκολλο του Λονδίνου στις 22 Ιανουαρίου  1830 από τις 3 Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής, Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία και διευθετούσε το ¨Ανατολικό Ζήτημα¨.

Ένα χρόνο πριν (6 Ιαν 1829) ο Ιωάννης Καποδιστρίας, είχε αναλάβει ως Κυβερνήτης της Ελλάδας και με τις συνεχείς προσπάθειες του, συνέβαλε τα μέγιστα για τη θεμελίωση του Νέου Ελληνικού κράτους.

Η Επανάσταση του 1821, αποτελεί αναμφίβολα, το σπουδαιότερο γεγονός στην Ιστορία της Νεώτερης Ελλάδας και η αφετηρία της αναγέννησης του Ελληνικού Κράτους. Γεγονός παγκοσμίου σημασίας διότι υπήρξε η πρώτη Εθνική Επανάσταση, για την ανεξαρτησία ενός υπόδουλου Έθνους, που παραδειγμάτισε και άλλους υπόδουλους λαούς. Μετά από 400 χρόνια σκλαβιάς, οι Έλληνες κατάφεραν να σηκώσουν το κεφάλι και να βρουν τη δύναμη και το κουράγιο να επαναστατήσουν προκειμένου να διεκδικήσουν την ελευθερία τους, ενάντια σε μια απάνθρωπη αυτοκρατορία. 

Οι Έλληνες άρχισαν  τον πόλεμο του 1821 ολιγάριθμοι και σχεδόν άοπλοι, χωρίς οργανωμένο και πειθαρχημένο Στρατό. Ήταν υποχρεωμένοι να πολεμήσουν εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που διέθετε πολυάριθμο και άρτια εξοπλισμένο Στρατό.

 Ο αγώνας του 1821 ήταν καθολικός. Δεν ήταν έργο των ολίγων, μιας τάξης ή μιας κοινωνικής ομάδας. Ήταν έργο όλων των Ελλήνων και όλων των περιοχών, πλουσίων και φτωχών, μορφωμένων και αγραμμάτων.

¨Επρόκειτο περί Αγώνα υπέρ πίστεως και Πατρίδας¨

  

Οι πρόγονοί μας, κέρδισαν μεγάλο κομμάτι δόξας, τιμής και Θαυμασμού.

Το αξίζουν και τους ευχαριστούμε.